بیمه های باربری :

آیا می دانید هنوز هم بسیاری از تجار در اثر از دست دادن کالاهای خود در مسیر حمل در آستانه ورشکستگی قرار می گیرند؟
محصولات كارخانه هاي توليدي ، كالاهاي مصرفي ، مواد اوليه و انواع ماشين آلات سبک و سنگين ، در جريان بارگيري ، حمل و نقل و تخليه در معرض خطرهاي گوناگون از جمله تصادف وسيله نقليه، شرايط نا مساعد جوي ، سوانح و بلاياي طبيعي ، نا امني مسير عبور ، تلف و آسيب ديدگي ، دزدي ، عدم تحويل و ...  قرار دارند .
بيمه‌ حمل‌ و نقل‌كالا پوششي ‌است‌ كه‌ بيمه‌گر درقبال‌ دريافت‌ حق‌ بيمه‌ متناسب‌ با پوشش‌ بيمه‌اي‌ ارائه شده به بيمه‌گذار، تعهد مي‌كند كه‌ چنانچه‌ كالاي‌ مورد بيمه‌ در جريان‌ حمل‌ و جابجايي‌ ازمبدأ تا ‌مقصد ذکر شده‌ در بيمه‌نامه‌ و به ‌علت ‌وقوع ‌يكي ‌از خطرات ‌بیمه شده مندرج‌ در آن ، ‌تلف‌ و يا دچار خسارت گردید و يا بيمه‌گذار براساس‌ قوانين‌ و مقررات ‌بين‌المللي‌ متحمل ‌پرداخت‌ هزينه‌هايي‌ شد ، زيان‌ وارد به‌ كالا و  هزينه‌های صورت گرفته  را جبران‌ نماید .
علاوه ‌بر پوشش هاي‌ ذکر ‌شده فوق ‌، دربعضي از موارد زيان‌ وخسارات ‌وارد به ‌اشخاص ‌ثالث‌ هم‌ تحت‌ پوشش‌ اين ‌بيمه‌نامه  قرار مي‌گيرد .
همچنین این بیمه می تواند پشتوانه ای قوی در جهت ایجاد اطمینان خاطر برای وارد کنندگان و صادر کنندگان کالا ، صاحبان کالا و بخش های مختلف صنعتی ، کشاورزی و بازرگانی باشد .

ازجمله محاسن استفاده از خدمات بیمه ای این شرکت می توان به این موارد اشاره نمود :

-      صدور بیمه نامه در حداقل زمان ممکن ، بدون حضور فیزیکی و با استفاده از نمابر
-      صدور بیمه نامه در سراسر کشور از طریق شبکه گسترده خدمات دهی
-      پوشش وسایل حمل بیمه گزار  ( ترابری صنعت )
-      کارشناسی و برآورد خسارت توسط کارشناسان مجرب
-      پرداخت خسارت در کوتاهترین زمان ممکن
-      پرداخت بخشی از خسارت پس از کارشناسی اولیه ( در صورت تعلق خسارت ) تا زمان تکمیل مدارک
-      ارائه مشاوره در کاهش ریسک

انواع طبقه بندي در بيمه هاي باربري

بيمه‌ حمل‌ و نقل‌ كالا را می توان به‌ سه‌ بخش‌ عمده‌ و اساسي‌ زير تقسيم‌ کرد‌ :

الف) تقسيم بندي براساس طريقه حمل
1-    حمل و نقل دريايي
2-    حمل و نقل هوائي
3-    حمل و نقل زميني
* دربعضي حملها از دو يا سه روش حمل براي ارسال محموله ها استفاده مي شود كه به آنها حمل مركب مي گويند.
ب) تقسيم بندي بر پايه مبدأ و مقصد از لحاظ جغرافيائي
1 - بيمه حمل و نقل خارج از كشور يا بيمه هاي وارداتي - صادراتي - ترانزيت
2 - بيمه حمل و نقل داخل كشور يا بيمه حمل و نقل داخلي
* بيمه وارداتي : در اين حالت مبدأ حركت خارج و مقصد داخل ايران مي باشد .
* بيمه صادراتي : در اين حالت مبدأ داخل ايران و مقصد خارج از ايران مي باشد .
* بيمه ترانزيت : مبدأ و مقصد در اين نوع بيمه ها خارج از ايران مي باشد ، بطوريكه ايران در مسير حمل قرارگيرد.
* بيمه حمل و نقل داخلي : مبدأ و مقصد در بيمه هاي داخلي ، داخل ايران مي باشد .
ج ) تقسيم بندي براساس نوع پوشش بيمه اي
1- بيمه با شرايط A تمام خطر (All Risks)
2- بيمه با شرايط B
3- بيمه با شرايط C
4- بيمه با شرايط خسارت كلي (Total Loss)

حمل و نقل داخلي :

اين بيمه نامه محموله هايي كه مبداء و مقصد و مسير حمل آنها در محدوده جغرافيائي ايران قرار دارد را شامل می شود .
بيمه نامه هاي باربري داخلی را مي توان به چند شكل صادر نمود .
الف )بيمه نامه هاي عمومي Floating Policy
يك قرار داد كلي است كه بين بيمه گر و بيمه گذار منعقد مي گردد و در آن شرايط اصلي بيمه و رئوس كلي حقوقي وتعهدات طرفين مانند خطرات تحت پوشش، شيوه حمل معين مي‏شود ودرآن با يك سرمايه بيمه‏اي معين ومشخص موافقت مي گرددكه شامل حمل هاي متعددي مي باشدوبه همين دليل ، قرارداد تا زماني كه سرمايه توافق شده از طريق حمل هاي متعدد به پايان رسد داراي اعتبار مي باشد ، همانطور كه گفته شد در اين قرارداد با شرايط و مسائل كلي قرارداد توافق مي شود ولي مشخصات محموله ، نام وسيله نقليه ، تاريخ حمل و ميزان سرمايه حمل در زمان حمل بايد به اطلاع بيمه گر برساند . با چنين توافقي كليه كالا هائي كه بيمه گذار در آينده اقدام به حمل آنها مي نمايد ، تحت پوشش بيمه اي قرار مي گيرد ، مشروط بر اينكه بيمه گذار كليه اطلاعات مربوط به حمل و نقل هر محموله را در اختيار بيمه گر قرار دهد . چنانچه مواردي در قرارداد موردموافقت قرارنگرفته باشدبايدقبل ازحمل كالا به اطلاع بيمه گر رسيده و موافقت وي اخذ شده باشد
يكي از منافع اين نوع قراردادها و بيمه نامه ها در اين است ، كه براي حملهاي مختلف نياز به مراجعه بيمه گذار و صدور بيمه نامه از طرف بيمه گر نبوده و باعث كاهش هزينه ها و جلوگيري از اتلاف وقت مي شود .
ب ) بيمه نامه هاي ساده
بيمه نامه اي است كه براي حمل كالاي معيني صادر مي شود و در آن مشخصات مورد بيمه طبق فرم پيشنهاد باربري در آن قيد مي گردد ، لازمه صدور اين نوع بيمه نامه اين است كه بيمه گذار قبلاً از وضعيت مورد بيمه و چگونگي حمل آن اطلاع داشته و اين اطلاعات را در اختيار بيمه گر قرار دهد .

خطرات تحت پوشش در بيمه هاي باربري داخلي

خطرات تحت پوشش در بيمه هاي باربري داخلي به دو دسته به شرح ذيل تقسيم مي شوند :

الف) خطرات اصلي
خطرات كه معمولاً در بيمه هاي داخلي تحت پوشش بيمه اي در مي آيد ، خطر آتش سوزي و حادثه وسيله نقليه مي باشد ، كه معمولاً در متن چاپي بيمه نامه هاي داخلي مي آيد و منظور از حادثه وسيله نقليه ، تصادف وسيله نقليه ، پرت شدن وسيله نقليه و واژگون شدن وسيله نقليه مي باشد . حدود 70% خسارت هاي ايجاد شده در حوادث جاده معمولاً ناشي از خطرات فوق مي باشد .
ب) خطرات اضافي
در حمل و نقل خطرات ديگري نيز وجود دارد كه محموله را تهديد مي نمايد مانند پرت شدن محموله از روي وسيله نقليه - برخورد جسم خارجي با مورد بيمه ، خسارات ناشي از بارگيري و تخليه و سرقت كلي محموله .
خطرات فوق بنا به درخواست بيمه‏گذار و پس از منظور نمودن اضافه نرخ مربوطه ، تحت پوشش بيمه نامه‏هاي داخلي درمي آيد ، بديهي است مي بايست خطرات اضافي دقيقاً در شرايط خصوصي بيمه نامه آورده شود .

نرخ حق بيمه در بيمه هاي داخلي:

نرخ حق بيمه دربيمه‏هاي باربري داخلي به ‏عوامل مختلفي بستگي داردكه مهمترين آنها به شرح ذيل مي‏باشد.
الف )  بر اساس تعداد خطرات و نوع خطرات تحت پوشش
بيمه گذار هر چه خطرات بيشتر را تحت پوشش قرار دهد نرخ حق بيمه بيشتر خواهد بود .
ب ) مقدار فاصله بين مبدأ و مقصد
روشن است كه هر چه فاصله مبدأ و مقصد كمتر باشد احتمال اتفاق حادثه و در نهايت خسارت كمتر مي شود .
ج ) نوع محموله از لحاظ آسيب پذيري و خطرناك بودن
هر چه آسيب پذيري كالاها بالاتر شود احتمال خسارت بيشتر مي شود ، مثلاً اگر كالا شكستني باشد مانند شيشه يا تخم مرغ شدت خسارت بيشتر خواهد بود پس منطقي است كه براي اينگونه كالاها حق بيمه بيشتري گرفته شود .
د) مسير حركت و نوع وسيله نقليه
اصولاً در جاده هاي كوهستاني آمار خسارت و حادثه ناشي از پرت شدن وسيله نقليه بيشتر است و در بعضي مسيرها مي‎بايست قسمتي از حمل در مسير دريا انجام شود،كه مخاطرات خاص خود را به همراه خواهد داشت . اصولاً وسائل نقليه كه در حين حمل با سرعت بالايي حركت نمايند احتمال خطر بيشتري را خواهند داشت ، مثلاً حمل با نيسان به مراتب درمقايسه با حمل با كاميون پر ريسك تر مي باشد.

شرایط و خطرهای بیمه شده در بیمه های بین المللی:

•    شرایط A
•    شرایط B
•    شرایط C

خطرات تحت شرايط خسارت كلي:

اصولاً وقتي بيمه نامه با چنين خطراتي از سوي بيمه گذار درخواست مي گردد كه فروشنده كالا يا خريدار يك بيمه نامه خارجي تهيه نموده است و براي انجام تشريفات واردات و صادرات نياز به يك بيمه نامه ايراني دارد يا اينكه مورد بيمه در صورت آسيب ، تنها در يك مرحله ممكن است خسارت ببيند . دراين حالت در شرايط خصوصي بيمه نامه با شرايط C متن زير مي بايست اضافه گردد .
* عليرغم هر شرط ديگري كه در كلوز C و ساير شرايط مندرج در متن ظهر بيمه نامه ، كالاي مورد بيمه فقط در اثر از بين رفتن كل محموله در يك مرحله و در نتيجه آتش سوزي ، غرق شدن كشتي ، سقوط هواپيما. و به محض تخليه كالا در فرودگاه مقصد يا بندر مقصد اعتبار بيمه نامه خاتمه مي يابد .

شرایط صدور بیمه نامه باربری ،‌ شناورها:

بیمه نامه حمل کالاهای با موتور لنج و شناورهای متوسط و کوچک باربری بین بنادر کشورهای حوزه خلیج فارس و دریای عمان و بنادر کشورهای حوزه دریای خزر صورت می گیرد ،‌ نرخ و شرایط ویژه ای در شرکت بیمه کوثر ارائه می گردد.
البته برای بیمه گذاران محترمی که کالای خود را با شناورهایی که شرایط ویژه دارند حمل نمایند ، تخفیف هایی در حق بیمه اعمال می گردد. برخی از این شرایط به شرح زیر می باشد :
- چنانچه شناور در تعاونی های صاحبان شناور عضو باشد : 5% تخفیف
- در صورت مجهز بودن شناور به سیستم مخابراتی : 10% تخفیف
- چنانچه ظرفیت شناور بیش از 200 تن باشد : 10% تخفیف
- چنانچه شناور دارای بارنامه حمل طبق فرم های استاندارد باشد : 15% تخفیف

تخفيفات :

الف) تخفيف پرداخت حق بيمه بصورت نقد
در صورتي كه در بيمه هاي واردات و صادرات حق بيمه بصورت نقد دريافت گردد شركت هاي بيمه مي توانند حداكثر به ميزان 10% حق بيمه به عنوان تخفيف در نظر بگيرند.
ب) تخفيف حمل با كانتينر
در صورتي كه حمل كالا از مبدأ تا مقصد نهائي با كانتينر حمل گردد ، درصورت احراز اين مطلب بيمه گر مي تواند 20% به عنوان تخفيف كانتينر از حق بيمه هاي اخذ شده را برگشت دهد .
ج) تخفيف صادراتي
در صورتي كه بيمه از نوع بيمه هاي صادراتي باشد ، براي تشويق صادركنندگان و كاهش قيمت هاي تمام شده كالاهاي صادراتي ، شركت هاي  بيمه  مي توانند تا 45% حق بيمه را تخفيف دهند.

اضافه نرخها :

در صورتيكه در بيمه نامه باربري وارداتي يا صادراتي ، نوع وسيله حمل كشتي و يا كشتي به همراه وسائل نقليه ديگر از قبيل كاميون يا قطار ( حمل مرکب ) اعلام  شود ، شرط طبقه بندي كشتي به بيمه نامه الحاق می گردد ، در اين شرايط كشتي هاي حامل كالا مي بايست توسط يكي از مؤسسات مندرج در شرايط ذكر شده ، طبقه بندي شده باشند . ( منظور از طبقه بندي کشتی شرايطي است كه كشتي هاي حامل كالا مي بايست دارا باشند و اين شرايط معمولاً  توسط مؤسسات معتبر بين المللي كه مورد قبول انستيتوي بيمه گران لندن مي باشند كنترل و به كشتي گواهي طبقه بندي اعطاء مي شود ) ، حال اگر چنانچه كشتي طبق شرايط مذكور طبقه بندي نشده باشد و يا سن كشتي بيش از حدودي باشد كه در شرايط ذكر شده باشد و يا اینکه كالا روي عرشه كشتي حمل گردد  بيمه گذار مي بايست اضافه نرخ متعلقه را پرداخت نمايد .
* كالاهائي كه بصورت عرف كشتيراني می بایست روي عرشه حمل شود مشمول پرداخت  اضافه نرخ نمی گردند مانند حمل كانتينر
* درصورتي كه سن كشتي از 15 سال به بالا باشد طبق جداول مخصوص شامل اضافه نرخ ميگردند.

بيمه باربري ترانزيت :

ترانزيت كالا عبارت از سلسله مراحل حمل كالا از مبادي خارجي به مقصد كشور ثالث 
كالا از قلمرو جمهوري اسلامي ايران از يك نقطه مرزي كشور وارد و عیناً از همان نقطه يا از نقاط مرزي دیگر كشور خارج ميگردد.
هرگاه كالاي ترانزيت خارجي تا پايان مدت اعتبار پروانه به گمركات خروجي تحويل و يا از مرزهاي كشور خارج شود ، ترانزيت خاتمه يافته گرديده و گمرك مكلف به تسويه تضمين دريافتي خواهد بود.

مراحل و مدارك لازم جهت پرداخت خسارت :

الف ) اعلام وقوع حادثه
براساس ماده15 قانون بيمه، بيمه گذار موظف است حداكثر ظرف مدت 5روز از تاريخ اطلاع خود از وقوع خسارت بيمه گر را مطلع نمايد. اعلام وقوع خسارت بصورت تلفني و يا حضوري نيز قابل قبول است مشروط بر آنكه متعاقب آن بيمه گذار مراتب را بصورت كتبي و طي نامه به شرکت بیمه کوثر اعلام نمايد.

نامه اعلام خسارت بيمه گذار مي بايست حاوي موارد ذيل باشد:

1-    شماره بيمه نامه
2-    نوع و علت خسارت (درصورت اطلاع)
3-    ميزان و مبلغ تقريبي خسارت (درصورت اطلاع)
4-    شرح مختصري از چگونگي وقوع خسارت (درصورت اطلاع)
5-    زمان و محل وقوع خسارت (درصورت اطلاع)
6-    زمان و نحوه اطلاع بيمه گذار از وقوع خسارت
7-  محل استقرار كالاي خسارت ديده، نام و شماره تماس كارشناس و يا فرد مطلع از طرف بيمه گذار (جهت بازديد احتمالي از كالا)
ب ) بازديد از كالاي خسارت ديده

به منظور تعيين علت، نوع و ميزان خسارت وارده، ضمن هماهنگي لازم با كارشناس بيمه و جهت سهولت در شناسايي كالاي خسارت ديده و تطبيق آن با بيمه نامه صادره، مدارك اوليه ذيل جهت بازديد تهيه گردد:

1-    تصوير خوانا از پروفرما ( بیمه نامه های بین المللی )
2-    تصوير خوانا از بيمه نامه و الحاقيه هاي صادره
3-    تصوير خوانا از بارنامه حمل بين المللي و بارنامه حمل داخلي
4-    تصوير خوانا از ليست بسته بندي و فاكتور كالا
5-    تصوير خوانا از صورتمجلس تنظيم شده (درصورت وجود)
6-    تصوير قبض انبار گمركي ( بیمه نامه های بین المللی )
ج )- تهيه مدارك لازم

پس از بازديد از خسارت و به منظور بررسي خسارت مدارك ذيل مي بايد ارسال گردد:

1-    اصل بارنامه حمل بين المللي و يا اصل بارنامه حمل داخلي
2-    اصل فاكتور محموله
3-    اصل ليست بسته بندي
4-    اصل گواهي مبدا
5-    اصل رونوشت راهنامه C.M.R (در حمل هاي زميني) كه در آن خسارت به تائيد راننده و شركت حمل و نقل رسيده باشد.
6-    كپي پشت و روي پروانه ورودي كالا (جواز سبز گمركي)
7-    تصوير قبوض انبار گمركي
8-    اصل صورتمجالس گمركي و بندري و يا هر صورتمجلس خسارت كه با مقصر و متصدي حمل تنظيم شده باشد.
9-    اعلاميه ورود كالا به مرز
10-    اصل گواهي كسر تخليه و يا عدم تحويل (درصورت كسري كالا)
11-    نامه ادعاي خسارت بر عليه مقصر حادثه و متصدي حمل (فورواردر)
12-    اصل گزارش مقامات انتظامي محل وقوع حادثه (چنانچه در خارج از كشور باشد مي بايد توسط كنسولگري تائيد گردد)
13-    گزارش بازديد خسارت نمايندگان لويدز (درصورتيكه خسارت در خارج از كشور باشد)
* بنا به نوع خسارت امكان دريافت برخي از مدارك علاوه بر مدارك فوق وجود دارد .

د ) حفظ حقوق بيمه گر
براساس ماده17 شرايط عمومي ظهر بيمه نامه هاي صادره، كليه حقوق بيمه گذار در مقابل اشخاص ثالث به لحاظ تقصير يا مسئوليت اشخاص مذكور در ايجاد حادثه تا ميزان خسارت پرداخت شده به بيمه گر، منتقل مي گردد و اگر بيمه گذار اقدامي كند كه منافي با حق مذكور باشد در مقابل بيمه گر مسئول شناخته مي شود.

از مهمترين اين اقدامات مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

1-    اعلام و ادعاي خسارت به مسئول يا مقصر خسارت ظرف مهلت هاي مقرر قانوني (در مورد حمل كنندگان كالا مهلت هاي مقرر با توجه به نوع بارنامه بوده و بيمه گذار مي تواند زمان دقيق آن را در شرايط ظهر بارنامه مربوطه ملاحظه نمايد)ا
2-    عدم مصالحه و يا سازش با مسئولين يا مقصرين خسارت
3-    تهيه صورتمجلس گمركي يا بندري و يا ساير صورتمجلس هاي مربوطه
4-    درصورت عدم اطمينان از سلامت كالا، بيمه گذار به هيچ وجه نبايد رسيد بدون قيد و شرط به متصديان حمل بدهد.
5-    اخذ گواهي عدم تحويل از متصدي حمل، درصورت عدم تحويل كالا

ه ) پرداخت خسارت :

مبلغ خسارت كارشناسي شده پس از تكميل مدارك لازم، در اسرع وقت تعیین و وجه آن در قبال تنظيم رسيد و واگذاري حقوق به بیمه گذار و یا نماينده قانوني وي پرداخت مي گردد.